مقدمه:
انتقال اطلاعات پزشكي از يك مكان به مكان از طريق بكارگيري متدهاي الكترونيكي ارتباطي را گويند كه اين امر ميتواند از يك تماس تلفني مشاوره بين دو پزشك تا يك جراحي روباتيك توسط جراحي كه در محلدوري اقامت دارد با كمك تكنولوژي ويدئو كنفرانس ماهواره اي ؛ متفاوت باشد . در اين ميان telemedicineفقط به انتقال راه دور خدمات باليني اطلاق ميشود در حاليكهtelehealth یاe-healthخدمات باليني ، غير باليني ، آموزش پزشكي و تحقيقات را نيز دربر ميگيرد.
تاریخچه:
قدمت پزشکی از راه دور به اندازه قدمت علم طب می باشد! اولین نوع استفاده از پزشکی از راه دوربصورت رفتن همراه بيمار بدحال بستري در منزل بود به پيش طبيب و دادن شرح حال بيمار و دريافت دستور درمان موقت بيمار تا ويزيت اصلي توسط طبيب بوده است. اما پزشكي از راه دور به مفهومي كه امروزه استفاده مي شود را شايد بتوان همزمان با شروع استفاده از تلفن و تلگراف دانست.
تعريف تله مديسين :
-استفاده از تكنولوژي پيشرفته به منظور انتقال اطلاعات و آگاهي دادن به منظور تشخيص پزشكي ،درمان و مراقبت بيمار و آموزش هـاي از راه دور كه در ارتباط با ســـلامت باشد.
تعریف پزشکی از راه دور:
ارایه خدمات درمانی و اعمال مراقب تهاي پزشکی و بهداشتی از بیمارانی که در نقاط دور از مرکز درمانی به سر می برند با استفاده از تکنولوژي اطلاعات و ارتباطات براي تبادل اطلاعات صحیح .
انواع درمان از راه دور:
۱-درمان ازراه دور همزمان
Synchronus Telemedicine
۲-درمان از راه دور غير همزمان
Asynchronus Telemedicine
درمان ازراه دور همزمان:
زماني كه مشــاوره چهــره به چهـره ضـــروري به نظر مي رســد و يا نياز به عمل هاي جراحي مي باشــد از اين روش استفاده مي شــود كه معمولاً اين ارتباط بين بيمار و پزشـــك معالج مي باشـــد
درمان از راه دور غير همزمان:
درمان از راه دور به طريق ذخيره ســـازي و ارســال اطلاعات مي باشد و براي مواردي كه زياد فوريت ندارند اســـتفاده مي شــــــود.
اهداف پزشکی از راه دور(TeleMedicine ):
۱-بهبود مراقبت از بيمار
۲-بهبود دسترسي و مراقبت پزشكي براي نواحي روستايي و نواحي محروم
۳-دسترسي بهتر به پزشكان براي مشاوره
۴-در دسترس قرار دادن امكانات براي پزشكان جهت هدايت معاينات خودكار
۵-كاهش هزينه هاي مراقبت هاي پزشكي ،انتقال بيمار و اسكان وي در مركز درماني
۶-ايجاد خدمات مراقبت پزشكي (در سطح جغرافيايي و جمعيتي وسيع)
۷-كاهش نقل و انتقال بيماران به مراكز درماني
۸-ايجاد فضاي مراقبت مديريت شده در بيمارستان ها و مراكز درماني
مشكلات و موانع:
۱-بالا بودن هزينه هاي فني
۲-محدوديت هاي حقوقي و بحث هاي قانوني مطرح شده
( مجوزهاي داخلي ، اعتبارنامه پزشـــك ، مسئوليت سهل انگاري در معالجات)
۳-محرمانگي و امنيت
۴-بحـث هايي كه در ارتبــاط با غرامـت و بازپـرداخـت مي شود
۵-پهناي باند مورد نياز
۶-عوامل فرهنگي
مسائل تكنولوژيك پزشكي از راه دور :
۱-انتخاب بستر ارتباطي راه دور
(ماهواره ميکرويو، بي سيم، کابل و اينترنت ميباشد)
۲- تکنولوژي صدا و تصوير
۳-شبکه
(خصوصيات فني مانند پهناي باند، پردازش اطلاعات، امنيت اطلاعات و ترافيک اطلاعات
انواع پزشکي از راه دور:
۱-مشاوره از راه دور
۲-آموزش از راه دور
۳-صويربرداري از راه دور
۴-آسيب شناسي ازراه دور
۵-كارديولوژي از راه دور
۶-درمان امراض پوستي
۷-تله دياليز
۸-مراقبتهاي خانگي از راه دور
۹-زشكي از راه دور اورژانس
۱۰-جراحي از راه دور
مشاوره از راه دور:
-در حال حاضر عمده ترين کاربرد اين فناوري، مشاورههاي پزشکي است که هم در ايران و هم درنقاط ديگر جهان به راحتي درحال انجام ميباشد
-مشاوره از راه دور به دليل سادگي و گستردگي کاربرد بيشترين سهم از تله مديسين را به خود اختصاص دادهاست .
آموزش از راه دور:
-از جمله فوايداين روش کاهش هزينه زماني و هزينه اقامت و فضاي آموزشي را ميتوان نام برد .
تصويربرداري از راه دور:
-تکنولوژيهاي عکسبرداري نقش عمدهاي در تشخيص، درمان و مرحله بهبودي دارند
- پيشرفت در زمينه فنآوري مخابرات ديجيتال و کامپيوتر تاثير زيادي بر راديولوژي داشتهاست
آسيب شناسي ازراه دور:
-آسيب شناسي عبارت است از مطالعه تغيراتي که در سلول و بافت به هنگام بيماري ايجاد ميشود
-در آسيب شناسي از راه دور دوربين ويديويي روي ميکروسکوپ نصب شده و يا از ويديو ميکروسکوپ ديجيتال براي ارسال تصوير اسلايد يا لام به مراکز مورد نظراستفاده ميشود
كارديولوژي از راه دور:
امروزه بيماران براي ارسال سيگنــال هاي قلبي به مراكز درماني، دستگاه هاي كوچكي همراه خود دارند.
درمان امراض پوستي:
-تشخيص بيماريهاي پوستي از طريق بررسي سوابق بيماري، معاينه و بيوپسي صورت ميگيرد
-در پزشکي از راه دور براي درمان بيماريهاي پوستي بايد تصاوير رنگي با رزولوشن بالا ازمحل عارضه تهيه شود
تله دياليز:
-در اين روش علايم حياتي بيمار شامل فشارخون، نبض، ميزان اكسيژن آزاد هموگلوبين و درجه حرارت بيمار از راه دور و با استفاده از سيستم مانيتورينگ ارزيابي شده و از طريق خطوط ارتباطي شبكه هاي بي سيم تلفن همراه به پزشك انتقال مي يابد.
پزشكي از راه دور اورژانس :
-يکي از کاربردهاي عمده تله مديسين بخش اورژانس است و پزشکان همواره در اين بخش نياز به مشاوره انواع تخصص ها دارند .
جراحي از راه دور :
-با استفاده از اين ايده براي انجام يك عمل جراحي خاص مي توان يك تيم از جراحان برجسته را كه در اقصي نفاط جهان ساكن هستند گرد هم آورد، بدون اينكه نيازي به خارج شدن آنها از محل اقامت شان باشد
-در حوزه جراحي به كمك ربات، يكي از مهمترين ابزار تشخيص كه جراح در جراحي مستقيم از آن برخوردار بوده، اما در جراحي با ربات از آن بي بهره است، حس لامسه و خواصي از جسم لمس شونده است كه از طريق لمس كردن براي جراح قابل تشخيص است
بيمارستان مجازي:
-يك بيمارستان مجازي در واقع سيستم اطلاعاتي كاربردي است كه براساس مدلسازي سه بعدي يك بيمارستان واقعي طراحي شده است
اهداف بيمارستان مجازي:
.1آموزش بيماران، كاركنان سلامت و دانشجويان
.2پيشرفت درمان بيماران، بازيابي سلامتي و بالا بردن اميد به زندگي
.3استفاده از جديدترين، رايجترين و معتبرترين اطلاعات سلام
.4امكان تحقيق و تبادل اطلاعات در سطح جهاني
.5تخمين هزينههاي تمام شده و سازماندهي ومديريت بيمارستان به بهترين نحو
.6به عنوان يك سيستم آموزشي براي مديران بيمارستان در كليه سطوح
ويژگيهاي بيمارستان مجازي :
۱-سازماندهي اطلاعات
۲-فضاي كاربري
۳-مديريت در بيمارستان مجازي
۴-كاركنان مجازي براي يك بيمارستان